Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımını kolaylaştırma suçu TCK 190’da düzenlenmiş olup ‘’Kamunun Sağlığına Karşı İşlenen Suçlar’’ başlığı altında yer almaktadır. TCK m.190/2 kapsamında suçtan bahsedebilmek için, öncelikle uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımını özendirecek bir fiil gerekmektedir. “Özendirmek” fiili; uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılması konusunda muhatapları teşvik etmek, onları isteklendirmek ya da bu davranışta bulunmaları yönünde kışkırtmak anlamında kullanılmaktadır. Özendirmede; kişiyi uyuşturucu madde almaya teşvik veya tahrik ederek, kişide uyuşturucuya karşı sıcak duygular uyandırma, uyuşturucu madde kullanılmasına etki etme söz konusudur. Özendirme; sözle, yazıyla, resimle olabileceği gibi, yayın yoluyla da gerçekleştirilebilir. Özendirmenin neticesiz kalması, suçun oluşumuna etki etmez. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımına özendirme suçunun oluşması için failin eylemini gerçekleştirirken, açık ve net bir şekilde madde kullanmaya özendirmeye yönelik genel suç işleme kastı ile hareket etmesi gerekir.
Uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunun oluşması için TCK 190 şu durumları saymıştır:
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı için özel yer, donanım veya malzeme sağlamak. Bunu açacak olursak uyuşturucu madde kullanılması için bir mekân tahsis eden, ayarlayan kişi uyuşturucuya özendirme suçu işlemiş olacaktır. Bunun dışında uyuşturucunun kullanılması bir donanım gerektiriyorsa ve burada bu maddenin uyuşturucu kullanımı için tedarik edilmesi halinde uyuşturucuya özendirme suçu işlenmiş olacaktır.
- TCK 190/1.b’de belirtilen bir başka hale göre de uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçu, uyuşturucu madde kullanan kişinin yakalanmaması adına önlemler alan kişi de uyuşturucu madde kullanımını kolaylaştırma suçunu işlemiş olur.
- TCK 190/1.c’de uyuşturucu kullanımı hakkında bilgilendirmede bulunan kişinin de uyuşturucuya özendirme suçunu işleyeceğini belirtmiştir.
TCK’nın 190/2 maddesine göre ise: “Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendiren veya bu nitelikte yayın yapan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.” Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasının özendirilmesi; uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımının iyi gösterilmesi, kişilerin uyuşturucu kullanımına teşvik veya tahrik edilmesi şeklinde nitelendirilebilir. Aleniyetten kasıt ise; birçok kişinin duyup görebileceği şekilde ve yerlerde fiilin işlenmesidir.
Yine TCK’nın 190/2. maddesi uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendirecek nitelikte yayın yapılması ise yazılı, sözlü veya görsel elverişli bir vasıta kullanılarak çok sayıda kişinin erişebileceği şekilde süreli veya süresiz bilgi dağıtımını ifade eder.
TCK M. 190’IN ANAYASADA YER ALAN HAKLAR BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Anayasamızın 58. maddesi‘‘ Devlet, istiklal ve Cumhuriyetimizin emanet edildiği gençlerin müsbet ilmin ışığında, Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda ve Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü ortadan kaldırmayı amaç edinen görüşlere karşı yetişme ve gelişmelerini sağlayıcı tedbirleri alır.
Devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır.” demektedir.
Gençlerin ve çocukların sağlığını gözeten Devletin bu yükümlülüğünü yerine getirirken, Anayasa m.26 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.10 ile koruma altına alınan ifade özgürlüğünü gözetmesi gerekmektedir.
Anayasanın düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti başlıklı 26. maddesi uyarınca:
”Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmî makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir.
Bu hürriyetlerin kullanılması, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.
Haber ve düşünceleri yayma araçlarının kullanılmasına ilişkin düzenleyici hükümler, bunların yayımını engellememek kaydıyla, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin sınırlanması sayılmaz.
Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir.”
Maddeden de anlaşılacağı üzere ifade özgürlüğü sınırsız olmamakla beraber, demokratik bir toplumun gerektirdiği şekilde sınırlı ölçütler çerçevesinde sınırlandırılmalıdır.
Bu doğrultuda; uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi özendirme fiilinin bir suç olarak düzenlenmesi, kişilerin ifade hürriyetine getirilmiş gerekli bir kısıtlama olarak görülebilir. Bu anlamda, kanun hükmünü uygulamak ile yükümlü yargı mercileri, kişilerin eylemlerinin hangi noktada uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımını özendirme amacını ve niteliğini taşıdıklarını tespit edecek, TCK m.190/2 kapsamında suçun oluşup oluşmadığına kanaat getireceklerdir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, suçun manevi unsurunu oluşturan failin özendirme kastıdır.
UYUŞTURUCU KULLANIMININ OLUMLU ETKİLERİNİ ANLATAN BİR ŞARKI SÖZÜ VEYA BİR FİLM KARESİ AÇISINDAN DURUM NE OLACAKTIR?
Anayasa m.27 uyarınca; “Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.
Yayma hakkı, Anayasanın 1’inci, 2’nci ve 3’üncü maddeleri hükümlerinin değiştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılamaz.
Bu madde hükmü yabancı yayınların ülkeye girmesi ve dağıtımının kanunla düzenlenmesine engel değildir”.
Anayasa m.27’de yer alan sanat özgürlüğünün kapsamı Anayasa’nın sadece ilk üç maddesi ile sınırlandırılmış olup, maddenin yazının başında yer verilen ve ifade özgürlüğünü konu alan Anayasa m.26’da olduğu gibi kamu düzeni adına sınırlandırılması söz konusu değildir. Bu madde hükmünden hareketle, uyuşturucu kullanımının olumlu etkilerini anlatan bir şarkının sözlerini veya uyuşturucu partisi içeren bir film karesini, madde kullanımını özendirme olarak nitelendirmek mümkün olmayacaktır. Bir şarkının sözleri veya bir film sahnesi, içeriği itibariyle birçok insan için rahatsız edici olabilir, ancak bu sübjektif değerlendirme yargı mercilerinin kararlarına gerekçe oluşturmamalıdır. Burada dikkate alınması gereken husus; TCK m.2’de yer alan “suçta ve cezada kanunilik” ilkesi doğrultusunda, kişinin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaya açıkça özendirme ve bu nitelikte yayın yapma kastının olup olmamasıdır.
https://www.farahhukuk.com/uyusturucuya-ozendirme-sucu/
https://alpersarica.av.tr/uyusturucu-kullanimini-alenen-ozendirme-veya-bu-nitelikte-yayin-yapma/
https://www.hukukihaber.net/uyusturucu-ve-uyarici-madde-kullanimini-ozendirme-makale,5908.html
[zombify_post]
0 Yorum