Kanayan Yaramız: Hayvan Cinayetleri ve Yaptırımları

•Hayvanlar, uygarlığın başlangıcından itibaren insan toplumlarında önemli roller üstlenmişlerdir. Günümüzde pek çok insan hayvanların çeşitli amaçlarla kullanılabileceğini düşünmekle  beraber onlara karşı daha duyarlı olunmasının zorunlu olduğu ortak fikrinde birleşmişlerdir.Bunun sonucunda da bazı ülkeler hayvanlara karşı eziyeti önlemek amacıyla yasalar çıkarmışlardır.

Uluslararası düzenlemeler ve TCK ile  hayvan hakları korunmaya çalışılmıştır.

–

Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi

Hayvanların da insanlar gibi birer canlı olduğunu, onlarında hakları olduğunu belirten bir bildirgedir. Bu bildirge onlara zulüm etmeyi önlemek ve onların refah standartlarını geliştirmek için önerilen bir hükümetler arası anlaşmadır.Hayvan hakları evrensel bildirgesi 14 maddeden oluşmaktadır.Maddelerden bazıları şunlardır:

 •Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaktır.

•Hayvanları koruma ve savunma kuralları, hükûmet düzeyinde temsil olunmalıdır. Hayvan hakları da insan hakları gibi yasayla korunmalıdır.

•Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.

•Aynı zamanda Uluslararası Taşımada Hayvanların Korunmasına İlişkin 1968 Tarihli Avrupa Anlaşması, Tarımsal İşletmelerdeki Hayvanların Korunmasına İlişkin 1979 Tarihli Avrupa Anlaşması, Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunmasına Ait Sözleşme, Dünya Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme, Akdeniz’in Özel Koruma Alanlarına İlişkin Protokol gibi uluslararası sözleşmeler imzalanmıştır.

Türk Hukuk Sisteminde bu konuya dair düzenlemeler şu şekildedir:

 •Anayasanın 56.maddesi ve 159.maddesi ile hayvanların hayatı koruma altına alınmaya çalışılmış ve doğal yaşam alanlarıyla ilgili düzenlemeler yapılmıştır.

 –

Hayvanları Koruma Kanunu

 Hayvanları Koruma Kanunu (10); bir ceza yasası olmayıp bir kabahatler kanunu düzenlemesidir (13). Yani, sahipsiz hayvana kötü muamele yapan kişi, mahkemelerde yargılanmamakta, sadece idari para cezası ile cezalandırılmaktadır.
Yasanın “Yasaklar” başlıklı 14. maddesinde; hayvanlara
kasıtlı olarak kötü davranmak, acımasız ve zalimce işlem
yapmak, aşırı soğuk ya da sıcağa maruz bırakmak, aç ve susuz
bırakmak, hayvanlarla cinsel ilişkide bulunmak, işkence etmek
gibi eylemlerle birlikte Pitbull Terrier, Japanese Tosa gibi
tehlike arz eden hayvanları üretmek; sahiplendirilmesini, ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak; takas etmek, sergilemek ve hediye etmek yasaklanmıştır.

–

 Türk Ceza Kanunu

“Çevrenin taksirle kirletilmesi” başlıklı 182.
maddesinde “İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor
hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine,
hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye
neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıkların
toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” 

•Sonuç olarak Türk hukuk sistemi hayvanları mülk olarak değerlendirmektedir.Hayvanlara yapılan eziyetler para cezası gibi bir müeyyide ile sonuçlandırılıp caydırıcı bir niteliği bulunmamaktadır.Bu tür vakaların azalması ve bitmesi için Türkiye’de Hayvanları Koruma Kanunu(10) ivedilikle bir ceza kanunu uygulaması haline getirilmeli; yasalarda var olan sahipli hayvan ile sahipsiz hayvan ayrımı kaldırılarak hayvanlar mal olarak değil bir can olarak değerlendirilmelidir.

–

Kaynakça

• Resmi Gazete (2004a): Hayvanları Koruma Kanunu, Kanun
  No: 5199, Resmi Gazete Tarihi: 01.07.2004, Sayı: 25509.
• Yalçın H (2008): Hayvan Hakları İhlallerinin Hukuki ve Sosyal
  Boyutu. İstanbul Barosu Dergisi, Özel Sayı 8: 51–63.
• Şen, Ersan. Çevre Ceza Hukuku. İstanbul 1994, s. 10.
  

[zombify_post]