Giyme(me) Özgürlüğü, Natürizm ve Nüdizmin Devletlerce Hukuki Statüsü

Tanım olarak nüdizm çıplaklık ve doğallık ögelerini yedirmiş, giyinmeyi bir tür hayvansal aslını inkâr gibi düşünen, uygun iklim koşullarında rahat olması dolayısıyla çıplak gezen ve insan vücudunun utanılacak değil, aksine gurur duyulacak bir güzellikte olduğunu savunan akımdır. 

Natürizm ile nudizm benzer kavramlardır. Nüdizm, sınırlı sorumlu alanlarda çıplak yaşamak olarak adlandırılıyor. Nudistler, çıplaklıklarını ev, otel, kamp gibi yerlerde yaşarlar. Natürizmlerse her yerde… Bir nudistle bir natüristin arasındaki tek ortak nokta çıplaklık. Benzer olmayan yönleriyse, bir natürist asla sigara ve alkol kullanmaz. Doğal olmayan hiçbir yiyeceği tüketmez, vejetaryen hayat biçimini özümser. Bol bol spor yapıp, kara, güneşe, zorlu doğa şartlarına karşı annesinden doğmuş şekilde başkaldırır. Acayip sağlıklıdır. Derisi zorlu şartlara alışık olduğu için asla hastalanmaz. Nudistler ise bakımlıdır ve istedikleri şekilde beslenirler. 

Giyim yasaları dünya çapında önemli ölçüde değişmektedir. Genel olarak, çoğu ülkede, hangi giysilerin giyilmesi gerektiğini öngören yasalar yoktur. Bununla birlikte, toplumun standartlara uygunluğu, sosyal olarak onaylanmayan bir şey giyenlerin kovuşturulması yoluyla dolaylı olarak konmaktadır. Uygunsuz kıyafetler giyenler, pek çok ülkede, teşhircilik, cinsel suçlar ve genel ahlaka karşı suçlar gibi çeşitli suçlar altında yargılanabilirler. Çoğu giyim kanunu, vücudun hangi kısımlarının görünmemesi gerektiğiyle ilgilidir; İstisnalar vardır. Bazı İslam ülkelerinde olduğu gibi sıkı giyim yasalarına sahiptir. Diğer ülkeler geleneksel olmayan kıyafetlere daha toleranslıdır ve çıplaklık konusunda rahatlar. Birçok ülkede erkek ve kadınlar için farklı yasalar vardır, nelere izin verilebileceği genelde cinsiyete göre değişmektedir.

Dünyanın her yerinde insanların neyi giyip giyemeyeceğini etkileyen çeşitli yasalar vardır. Örneğin, bazı yasalar uygun üniformayı giymek için yetki sahibi bir kişi gerektirir. Örneğin, görevli bir polis üniforması giymek için gerekli olabilir. Ve halkın bir polisin üniformasını giymesi yasadışı olabilir. Aynı şey itfaiyeciler ve diğer acil durum personeli için de geçerli olabilir. 

Bazı ülkelerde, örneğin Avustralya'da, erkek izci üniforması da korunmaktadır. Mesela Ülkemizde avukatlar yönetmeliğin 20. Maddesine göre “mahkemelerde münhasıran vekalet görevi ifa ettikleri davalar dışında resmi kılık giyemezler.” 

Bu genel tanımlama ve bilgilerin ardından hukuken farklı ülkelerde nasıl karşılandığına bakalım:

Amerika Birleşik Devletleri

ABD yasaları çıplaklıktan proaktif yasaklamadan emzirmeyi yasaklamaya kadar değişmektedir. Teşhircilik ve ahlaka aykırı davranış yasa dışıdır ve tanımı içtihat hukukuna dayanmaktadır. Florida’da, belirlenen çıplaklık alanlarına açık bir istisna uygulanır. Cinsel ilişkilere karşı kamusal alanda cinsel ilişkiye girme ya da cinsel olarak cinsel yollardan birini okşama gibi bazı özel yasaklar da vardır. Indiana ve Tennessee'de, yarı şeffaf giysi ile giyim veya diğer hassas alanlar arasında belirgin şekilde organların gösterilmesine karşı belirli yasaklar vardır. Cezalandırma çeşitli şekillerde olabilir: Hapis cezası, para cezaları, denetimli serbestlik, toplum hizmeti. Bazı eyaletlerde cinsel suçlu kaydı.

KANADA

Kanada'da, s.173 sayılı Ceza kanunu teşhirciliği yasaklamaktadır. Kuralların, soyunma durumunun, uygunsuz olduğu ve bu yüzden hukuka aykırı olduğuna karar verilmesi yargıçların takdirindedir. yargıçlar örneğin, çıplak güneşlenmenin ahlaksız olmadığına karar verdiler(1991). Mahkemeler, bu tanımda çıplak yüzmenin rahatsız edici olmadığını tespit etmiştir(1997). Cezalandırma ise tamamen yargıcın takdirine bırakılmıştır.(16 yaşından küçükler hariç)

BİRLEŞİK KRALLIK

Birleşik Krallık'ta (İngiltere ve Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda) üç yasal yargı yetkisi bulunmaktadır. (Isle of Man, Guernsey Bailiwick ve Jersey Bailiwick) olmak üzere üç yetki bölgesi daha vardır. Kamu çıplaklığıyla ilgili kanunun detayları, bunlar arasında büyük ölçüde farklılık göstermektedir. Genel olarak çıplaklık açık bir suç değildir, ancak uygun olmayan durumlarda çıplaklığa uygulanabilecek çeşitli suçlar vardır. Uygun olmayan durumlar ne teşkil eder, yargı yetkisine göre değişir, fakat çıplaklık, birçok insanın varsaydığından çok daha geniş bir şartlarda yasaldır.

Birleşik Krallığın diğerlerinden farkı Kraliyet Savcılık Servisi tarafından bağlayıcı olmayan natürizm rehberliği yayınlaması. İngiltere ve Galler ve İskoçya için rehberlik yayınladı. Kuzey İrlanda için rehberlik hazırlanmakta. Üstsüzlük bu rehberlerde s.173 kapsamında uygunsuz bir eylem değildir. Fakat altsızlık J suçtur. Cezalandırılma açısından cinsel suçlu kaydı zorunludur. Diğer cezalar ise yargıcın takdirine bağlıdır.

ALMANYA

Almanya'da giyim konusunda açık yasal düzenlemeler bulunmamaktadır. Özel gerekçelerle çıplaklık dışarıdan görünse bile yasal olarak kabul edilir. Aynı şey yerel yasalarca aksi belirtilmedikçe çıplak güneşlenmek için de geçerlidir. Öte yandan, çıplak bulunma ya da çıplak bisiklete binme, bazı durumlarda, bazı mahkemeler tarafından kamusal rahatsızlık olarak kabul edilmiştir.

Not: Alman Ceza Yasası “teşhircilik” i (sec. 183), cinsel taarruz için bir adam tarafından kamuya açık bir eylem olarak ve “kamusal rahatsızlığa neden olan” (sn. 183a) halkta bir cinsel etkinlik olarak belirler. Bu nedenle, cinsel olmayan çıplaklık suç veya kabahat olarak kabul edilmez. Cezalandırma ise sadece para cezası şeklindedir.

İSLAM DEVLETLERİ (Katar, İran, Sudi Arabistan, BAE…)

Katar, ceza kanunu, açık ya da uygunsuz kıyafetlerin giyilmesini cezalandırıyor ve yasaklıyor, bu giyinme kanunu yasası "Al-Adheed" adında bir hükümet organı tarafından uygulanıyor. Kural ise şu yönde: Kıyafetler omuzları örtmeli ve dizden daha az olmalıdır. Ayak veya ayakkabı tabanı gösterilmemelidir.(Kamusal alanda) Cezalandırma ise: şeriate uygun kınama.

Şeriatle yönetilen İran, Nijerya, BAE, Pakistan, Suudi Arabistan, Malezya, Endonezya gibi ülkelerde ise natürism yasaktır. Cezalandırması kınamadan hapise kadar değişebilir.

HOLLANDA

Hollanda'da çıplak rekreasyon ceza kanununun 430a maddesinde açıklanmıştır. Şehir konseyi, çıplak rekreasyon için uygun bulunan halka açık yerleri belirleyebilir. Böyle yerlerde çıplak eğlence her zaman izin verilir. Ancak bu, belirtilen yerlerin dışında her yerde yasak olduğu anlamına gelmez. Sadece çıplak rekreasyon için uygun olmayan genel halkın erişebileceği yerlerde izin verilmez. Genel olarak çoğu yerde uygun bulunmuştur.  Cezalandırma ise üst sınırı belli olmak üzere (€ 410) sadece para cezasıdır.

FRANSA ve İSPANYA

Fransız kanununda açık düzenleme vardır: Göğüs bölümleri ve özel bölümler banyo bölgeleri dışında kapatılmalıdır. Ayrıca Burka yasaktır. Cezası ise “…1 yıl hapis ve 15 bin ceza ile cezalandırılabilir.” 

İspanya yasalarında kamu çıplaklığını yasaklayan herhangi bir madde görülmemekte, bu nedenle her zaman izin verilmektedir. İspanyada bölgeleri, Bölgesel yasaların değiştiğini ve Barselona'nın sokaklarda çıplaklık veya yarı çıplaklığı yasakladığını unutmamak gerekir. Cezası ise para cezasıdır.

Son olarak TÜRKİYE

Türk ceza kanununda nüdizm direkt yasaklayan hüküm bulunmamakla birlikte ceza kanunun 225-226. Maddeleri bu konuda uygulama alanı bulmaktadır. Teşhircilik yapma, kanunun madde gerekçesine göre ahlak temizliğine aykırı bir hareket olduğu için cezalandırılır. Cezası ise 6 ayda 1 yıla kadar hapistir.Adli para cezasına çevrilebilir.

Sonuç olarak Nudizm veya bir başka ifadeyle Naturizm, kişilerin vücutlarından utanmadan rahatlıkla sosyal olarak çıplak bir şekilde bir arada ve doğa ile bütünleşik bulunabilmeleri halidir. Nüdizm/natürizm ülkelerde genellikle yasaktır. Pek çok ülkede müeyyidesi bulunmaktadır. Buna karşın bazı ülkelerde izin verilen ölçüde hukuka uygun bulunmaktadır. Bizim ülkemizde de hukuka aykırı olup 1 yıla kadar cezası bulunmaktadır. Henüz uluslararası mahkemelere sirayet etmediğinden dolayı genel bağlayıcı bir karar bulunmamaktadır.

DİPNOT

• Nevitt Peter K., “The Legal Aspects of Nudism”, I:1, V:41,Journal Crim. L. & Criminology, (2007)
• http://www.nudistlaw.com
•  “Nudity in Public – Guidance on handling cases of Naturism". Crown Prosecution Service. Crown Prosecution Service. Retrieved 30 March2018.
• "Free Range Naturism – Legal Guidance". British Naturism. British Naturism. Retrieved 30 March2018.          
• "PART V — SEXUAL OFFENCES, PUBLIC MORALS AND DISORDERLY CODUCT". Efc.ca. Retrieved 30 March2018.
• Morton, Robert. "US District Courts". Naturisteducation.org. Retrieved 30 March2018.
• "Organizers are calling this campaign "One of Us" – not "No Nudity"". Doha News. Retrieved 30 March2018.            
• Kirby, Kathleen M. (1996). Indifferent boundaries: spatial concepts of human subjectivity. Guilford Press. p. Chapter 5.

[zombify_post]