Ekim 2020 ‘de Dünya Ekonomik Forumu tarafından gençleri, çalışanları ve meslek tercihi yapacakları yakından ilgilendiren önemli bir rapor yayımlandı. İki yılda bir global gelişmeleri dikkate alarak yayımlanan “Mesleklerin Geleceği” hakkındaki raporda, bu sene dünyayı etkileyen Covid 19 pandemisinin iş dünyasına etkisini ve gelecek dönemde neleri değiştirebileceğine yer verilmiştir. Bu rapor ile çeşitli öngörülerde bulunularak 2025 yılına dair fikir vermek amaçlanmıştır. Gelecek dönem üzerine öngörülerin yer aldığı raporda 15 endüstriyel sektör ve 26 gelişmiş/gelişmekte olan ülke esas alınmış olup, pandeminin mesleklere etkisi, önümüzdeki beş yılda meslek gruplarında olabilecek muhtemel değişikler ve yeni doğacak meslek grupları üzerinde durulmuştur. Bu yazıda raporda dikkat çeken noktalara değinerek, bu noktalar üzerinden hukuk mesleğinin geleceği değerlendirilecektir.
Teknolojinin Meslekler Üzerindeki Etkisi
Öncelikli olarak üzerinde durulan konu teknolojinin benimsenmesi olmakla beraber, önümüzdeki beş yıl içerisinde benimsenecek teknolojiler arasında bulut bilişim, büyük veri ve e- ticaret konularının 2018’ de yayımlanan rapora göre hızla artan önemi göze çarpmaktadır.
Raporda önümüzdeki beş yıllık dönemde günümüzde gerekli görülen yetkinliklerin %40 ’nın değişeceği ve günümüz çalışanlarının %50 ‘sinin yeni beceriler kazanacağı (reskilling) belirtilmiş olup aynı zamanda mevcut becerilerinin geliştirilmesinin (upskilling) gerekliliğine de yer verilmiştir.
Gelecek dönemde sadece yeni beceriler kazanmak değil aynı zamanda mevcut becerilerinde geliştirilmesi Legal Mosaic CEO’su Mark Cohen tarafından dijital dönüşüm ile gelen bir kültürel değişim ve bu değişimin yönetilmesi şeklinde yorumlamıştır.
Görevlerin, mesleklerin ve becerilerin teknolojiye adapte olarak değişmesi ve dönüşmesi gibi uzaktan çalışan ve hibrit çalışan işgücünün ön plana çıkması bir diğer önemli noktadır.
Makinelerin ve insanların iş gücü olarak çalışma hayatındaki katılımı üzerine yapılan tahminin 2025 yılında neredeyse yarı yarıya olması önümüzdeki dönemin çarpıcı rakamlarından biri olarak karşımıza çıkmakta.
“Tarih bir gün beni haklı çıkaracak makineler bir gün insanı yapabildiği her şeyi yapabilecek , insan gibi düşünmek hariç”
Ada Lovelace
Matematikçi, Yazar
Teknolojinin meslek gruplarında benimsenmesi ve otomatikleşme, otonomlaşma , makineleşmeden bahsedilse de bu yeni nesil sistemlerin kullanımına önümüzdeki yıllarda öncelikli olarak bilgi ve veri işlemede , beyaz ve mavi yaka pozisyonlarında çalışanların rutin manuel işlerinde yer verileceği de belirtilmiştir. Koordinasyon, danışmanlık, karar verme, iletişim ve etkileşim yeteneği gerektiren işlerin ise halen insanlar tarafından gerçekleştirilmeye devam edeceği düşünülmektedir.
Peki ya Hukuk Mesleğinin Geleceği ?
Gün geçtikçe hukukçular arasında siber güvenlik, blok zinciri, yapay zeka konularına eğiliminde artış gözlenmektedir. Teknolojinin hukuki bilgi ile buluştuğu hukuk teknolojileriyle birlikte, hukuki bilgilere erişim değişikliğe uğramakta olup hukukçuların belli başlı rutin işlemlerinin standardizasyonu ve otomatikleştirilebilmesi için yapay zeka temelli algoritmalar ve büyük veri kullanımı destekleyen platformların ortaya çıkışı ile dönüşüm başlamış durumda.
Nitekim raporda önümüzdeki beş yıl için makineleşmeden söz edilirken, hukuk mesleği için daha çok evrak işlerinin otomatikleşmesi, rutin işlemlerin basitleştirilmesi ve hızlandırılmasının söz konusu olacağı belirtilmiş ve mesleğin daha çok bir danışmanlık haline dönüşmesi öngörülmektedir.
“Şüphesiz dijital sistemlerin hukuk hizmetinin görülmesi süreçlerinde kullanılmasıyla mesleğin icra edilişi dönüşebilecek, ancak avukatlara (hukukçular) olan ihtiyaç devam edecektir.”
Prof. Michio Kaku
Fizikçi, Fütürist
Raporda aynı zamanda 2025 yılında çalışanların sahip olması gereken beceriler de belirtilmiş olup analitik düşünce ve iletişim yeteneği gerektiren mesleklere olan ihtiyacın önümüzde ki dönemde artacağı yönünde öngörüde bulunulmuştur. Bu beceriler arasında öncelikle;
- Eleştirel düşünme ve analiz
- Teknoloji kullanımı, izleme ve kontrol
- Teknoloji tasarımı ve programlama
- Stres toleransı ve esneklik
- Duygusal zeka
- İkna ve müzakere
- Yaratıcılık, özgünlük, girişim
- Karmaşık problem çözme
yer almaktadır.
Hukukçular için bu beceriler değerlendirildiğinde, yeni ve beklenmedik oldukları söylenemez. Bundan on üç yıl önce hukuk sektörü analisti/tahmincisi Jordan Furlong Law21 internet sitesinde yayımlandığı yazısında hukukçuların sahip olması gereken altı beceri arasında analitik düşünme , duygusal zeka ve teknoloji yatkınlıktan bahsetmiştir , altı yıl sonra ise avukat ve hukuk teknolojisi uzmanı Amani Smathers yayımladığı makalesinde benzer şekilde analitik düşünce ve teknolojiye adaptasyonun hukukçular için önemine vurgu yapmıştır.
Yine raporda yer alan bir başka tabloya bakıldığında, devlet ve kamu sektörü ve kamu hizmetleri kategorilerinde değerlendirilebilecek olan hukuk sektörünün önümüzdeki beş yıl içerisinde işsizlik ile en az karşılaşacak grupta olduğu görülmektedir.
Dijital dönüşümün her ne kadar insanlığı yeni bir döneme taşıyacağı aşikar olsa da , hak, adalet, eşitlik, özgürlük, temel haklar , hukuk devleti gibi hukukun temel kavramlarının,güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunması, düzenin sağlanması amacıyla yeni dönemde de mevcudiyetini koruyan değerler arasında yer alması gerekiyor.
İlerleyen dönemde makinelerin mesleklerin içine daha çok dahil olması ileinsanları makinelerden ayıracak en önemli özelliklerden biri“duygusal zeka” olacak gibi görünüyor, aynı zamanda makineleşmenin arttığı bu yeni düzende insanların hızlı adaptasyonu ise mevcut mesleklerini sürdürebilmelerinin anahtarı olacağını söylemek yanlış olmayacaktır.
Daha önce yaşanan küresel krizler sonrasında , eski düzene kademeli dönüşlerin yaşandığını emsal olaylar- 1987 Kara Pazartesi, 2007 Küresel Finansal Krizi- insanlara pandemi sonrasındaki dönemde eski normal düzene geri dönüleceğini düşündürse de, iş dünyası aynı şekilde düşünmemekte. Bunun nedeni dijital dönüşümün salgın öncesinde başlamış olması ve salgın ile birlikte hızını arttırarak bir varoluş zorunluluğu haline dönüşmesidir. Gelecek dönemde dijital yolculuğa çıkmamanın getirdiği risk maalesef daha büyük olacaktır.
–
Kaynakça
- ABANOZ Buket, “Hukuki Bilgiye Dijital Erişim”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Dergisi, Cilt 26, Sayı 1, Haziran 2020.
- AŞÇIOĞLU ÖZ Gamze, Corona ( Covid 19) Gölgesinde Geleceğin Hukuku ve Dijital Ekonomi Çağında Rekabet Hukuku, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi , 69(1), 2020.
- ECEVİT SATI Zümrüt, “Endüstri 4.0 Ortamında Değişen İş ve Mesleklerin Türkiye’de Kadın İstihdamına Etkileri”, Strategic Public Management Journal, Cilt 6, Sayı 11, 2020.
- http://www.sertacdoganay.com/mesleklerin-islerin-gelecegi-2020-future-of-jobs/
- http://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2020.pdf
- https://leverton.ai/blog/2019/06/19/the-changing-role-of-lawyers/
- https://www.forbes.com/sites/markcohen1/2020/12/15/a-post-pandemic-survival-kit-for-the-legal-industry/?sh=78ee255ca303
- https://www.law21.ca/2008/07/core-competence-6-new-skills-now-required-of-lawyers/
- http://www.amanismathers.com/#about-1
[zombify_post]
0 Yorum