DOPİNGİN TARİHÇESİ
Doping, tarihte ilk kez Amerikalı Koloniler’de anılmaya ve kullanılmaya başlanmıştır. Zamanla kullanım amacı dünyanın farklı yerlerinde ayrılık gösterse de ilk bilinen örneği Hollandalı bir şirketin, New Amsterdam’ın yapımı sırasında çalışan işçilere performanslarını arttırmak için verdikleri çorbaya içeriği tam bilinmeyen bir madde koymalarıdır. Beklenen etkiye karşılık veren bu madde, zamanla işçilerde yan etki yaratmış ve devamında ölümlere sebebiyet verdiği gerekçesiyle yasaklanmıştır. Farklı topluluklar tarafından da bulundukları ekolojiye uygun olarak yorumlansa da günümüzdeki genel anlamı aynıdır. Sporcuların kuralları ve sağlıklarını hiçe sayarak, yarışlarda avantaj elde etmek düşüncesiyle vücutlarına farklı yollarla aldıkları maddedir. Hukuki ve ahlaki açıdan ele almak gerekirse, etik olmadığı ve haksız rekabete sebebiyet vereceği yadsınmaz bir gerçektir.
DOPİNGLE MÜCADELE EDEN KURULUŞLAR
World Anti-Doping Agency (WADA) dünya üzerinde yapılan yarışlarda, doping ile mücadele eden bağımsız kuruluştur. Ülkemizde de Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu bu konuda çalışmaktadır. Yargılama yapan bu komisyon doping kullandığı ileri sürülen sporcuyla ilgili iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. Testlerinden pozitif sonuç çıkan sporcunun sorgulaması, bağlı bulunduğu federasyonun disiplin kurulu tarafından yapılır. Test sonuçlarında adli bir hata olmadığı sürece disiplin kurulunun verdiği kararlar bağlayıcıdır. İtiraz, sporcunun bağlı olduğu kuruluşa göre değişmektedir. Ulusal federasyondaki sporcular, ilgili komisyonun kararına karşı temyiz yoluna gidebilir. Uluslararası yapılmış bir yarışta ortaya çıkan doping ihlalinde ise görevli itiraz mercii sadece Uluslararası Spor Tahkim Merkezidir. Doping testi pozitif çıkan sporcuya çoğu zaman yarışlardan men cezası verilir, dereceleri iptal edilir ve kazandığı ödülleri elinden alınır. Türkiye’de özellikle atletizm dalında birçok sporcumuzun yarışlardan sonra yapılan testlerde doping kullandığı ortaya çıkmıştır. Dünya üzerinde ise en çok ses getiren olaylardan biri efsanevi bisiklet şampiyonu Lance Armstrong’un doping kullandığını itiraf etmesi olmuştur.
LANCE ARMSTONG
Dünyaca ünlü, 1971 Amerika Texas doğumlu Lance Armstrong efsanevi olarak anılan sporcuydu. Katıldığı yarışların hemen hemen hepsinden dereceyle ayrılan sporcuya 1996 yılında kanser teşhisi konulmuş ve ardından bu hastalığı yenerek 7 defa Fransa bisiklet turlarında üst üste birincilik elde etmiştir. Defalarca doping testi yapılmış ve doping soruşturmalarında sonucu temiz çıkmıştır. Her defasında kendisine yöneltilen doping sorularını yalanlamıştır. Fakat ABD-Doping Ajansı tarafından suçlu bulunup bütün pistlerden ömür boyu men edilmiş bütün madalyaları elinden alınmıştır. Katıldığı ilk programda doping kullandığını kendisi de sonunda itiraf etmiştir. Aynı zamanda Fransa Bisiklet turlarında kazandığı takımın sahibi Tailwind Şirketi lehine tazminat ödemek zorunda bırakılmıştır. Olayı arabulucu heyetine götüren şirket haklı bulunmuş, Texas Mahkemesi tarafından verilen karar sonucunda Lance Armstrong şirkete 10 milyon dolar ödemeye mahkum edilmiştir. Aynı zamanda kanserle savaşını tamamladıktan sonra şu anki adı Livestrong olan kanserlilerle yaşam vakfını kuran Lance Armstrong buradan da uzaklaştırılmıştır. Kendisine doping veren doktoru Ferrari’yi korumakta ısrarcıdır. Ferrari’nin davası ise hala görülmektedir. 2015 yılında BBC ile yaptığı röportajda pişmanlığını dile getiren sporcunun röportajına 1linkinden ulaşabilirsiniz.
KAYNAKÇA
http://www.tdmk.org.tr/wp-content/uploads/2016/03/T%C3%BCrkiye-Dopingle-Mucadele-Talimati-2017.pdf
http://halter.gov.tr/doping-nedir/
[zombify_post]
0 Yorum