AKP lideri ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ittifak ortağı MHP lideri Devlet Bahçeli'nin "26 Ağustos'ta erken seçim yapılsın." teklifine ilişkin kararını açıkladı. Bahçeli'nin takvimini geriye çeken Erdoğan, erken seçimin 24 Haziran 2018'de yapılmasına karar verdiklerini duyurdu. Erdoğan: "Konuyla ilgili yasal süreci hemen başlatıyoruz. YSK da seçim hazırlıklarına şüphesiz ki derhal başlayacaktır." diye bitirdi. Bu şok etkisi yaratan acil seçim kararının ardından Türkiye'nin aklına 2 soru takıldı.
1. Seçimlere İYİ parti katılabilecek mi?
Prof.Dr. Ersan Şen'in Hukuki Haber sitesinde yer alması amacıyla yayınladığı yazıya göre :
Anayasa m.67/7’ye göre; “Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılan seçimlere uygulanmaz.”
Geçici m.21/H’ye göre; “Anayasanın 67'nci maddesinin son fıkrası hükmü, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra birlikte yapılacak ilk milletvekili genel seçimi ile cumhurbaşkanlığı seçimi bakımından uygulanmaz.”
7102 sayılı kanunla yapılan değişikliklerin 16.03.2019 tarihinden sonra yapılacak seçimlerde uygulanması mümkün olduğu halde, 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan anayasa değişikliği ile anayasaya eklenen Geçici m.21’in (H) fıkrası Anayasa m.67/7’ de bahsedilen 1 yıl yasağını askıya almış ve 03.11.2019 tarihine kadar birlikte yapılacak milletvekilli ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinde uygulanmasına yol açmıştır.
Anayasa Geçici m.21/B’ye göre; “Bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi, bu kanunla yapılan değişikliklerin gerektirdiği Meclis İçtüzüğü değişikliği ile diğer kanuni düzenlemeleri yapar. Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği belirtilen değişiklikler ise cumhurbaşkanının göreve başlama tarihinden itibaren en geç altı ay içinde cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir.”
Mevcut halde Anayasa Geçici m.21/A’ya göre Meclisin basit çoğunlukla alacağı kararla erken, yani 03.11.2019 tarihinden önce birlikte yapılma ihtimali bulunan milletvekili genel seçimi ve cumhurbaşkanlığı seçimi ile ilgili aklımıza takılan sorun, milletvekili genel seçimlerine hangi siyasi partilerin katılabileceğidir.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 36. maddesine göre: “Siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunması şarttır. Bir ilde teşkilatlanma, merkez ilçesi dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirir.”
Bu hüküm uyarınca; siyasi partinin seçime katılabilmesi için illerin en az yarısında (41’inde), oy verme gününden (seçim gününden) en az altı ay evvel teşkilat kurması ve büyük kongresini yapması veya TBMM’de grubunun bulunması şarttır. Bir ilde teşkilatlanma, merkez ilçesi dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birisinde teşkilat kurmayı gerektirir. Bunun dışında, ancak TBMM’de grubu bulunan siyasi parti milletvekili genel seçimine katılabilir.
İYİ Parti büyük kongresini yapmış mıdır? İllerin en az 41’inde teşkilatı var mıdır? Peki siyasi partinin büyük kongresi tam olarak nedir?
İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener: "Biz birinci kongremizi 10 Aralık'ta tamamladık. 68 il ve ilçe teşkilatımız buna bağlı olarak kuruldu ve o günden itibaren saydığınızda 10 Haziran itibarıyla seçime girmeye hazırız. Biz buradayız, varız. Ben Cumhurbaşkanı adayıyım, 100 bin imza ile aday olacağım. Hangi kanunu çıkarırlarsa çıkarsınlar, siyaset simsarlarına şunu söylemek istiyorum: Korkunun ecele faydası yok." dedi.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14.maddesinde; büyük kongrenin tanımı, üyelerinin kimlerden oluşacağı, görev ve yetkilerinin neler olduğu, nasıl toplanacağı, ilk büyük kongrenin nasıl yapılacağı, parti kurucularının ilk büyük kongreyi toplayacağı, büyük kongrenin ilk toplantısının yapılmasına kadar ve bu kongrenin yetkilerini kurucular kurulunun kullanacağı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre büyük kongresini toplayan siyasi parti 2820 sayılı kanunun 36. maddesinin 1. fıkrasında aranan “ilk büyük kongresini düzenleme” şartını yerine getirmiş sayılacaktır.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un Yüksek Seçim Kurulu’nun görev ve yetkilerini tanımlayan 14. maddesinin 1. fıkrasının 4. bendinde; tüzüklerine göre ilk genel kongresini yapmış olup illerin en az yarısında ve en az altı ay evvel il ve ilçe teşkilatını kurmuş bulunan siyasi partilerin adlarını, ilçe seçim kurullarının yeniden kurulması için öngörülen ayların ikinci haftasında tespit ve ilan etmek, YSK’nın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Bu madde; bir seçim hükmünü içermekle, YSK’nın görev ve yetkileri arasında milletvekili genel seçimine katılacak siyasi partileri tespit ve ilan etmekle ilgili olup, YSK tarafından bu yönde bir tespit ve ilan yapıldığında, bir an için bu tespit ve ilan 2820 sayılı Kanunun 36. maddesine aykırı olsa dahi, Anayasa m.79/2’nin son cümlesine göre, YSK’nın kararları aleyhine başka bir mercie başvurulamayacağından, Kurulun 298 sayılı Kanun m.14/1-5 uyarınca yapacağı tespit ve ilan geçerli olacaktır. YSK’nın bu tespiti ve ilanı, 2820 sayılı Kanunun 36 ve 14. maddelerine göre yapması gerektiği tartışmasızdır. Siyasi partinin milletvekili genel seçimine katılabileceğine dair bu tespit ve ilan yapılmadıkça veya seçime katılmak isteyen siyasi parti 2820 sayılı kanunda öngörülen şartları taşımadığından bahisle, YSK tarafından tespit ve ilan edilmedikçe, esas itibariyle 2820 sayılı Kanunun 36. maddesinin tartışmaya açılması veya bu maddeye göre bir siyasi partinin seçime katılamayacağını belirtmek yalnızca bir iddiadan ibaret olacaktır. Çünkü siyasi partilerin milletvekili genel seçimlerine katılmalarına dair kararı YSK verebilir ve bu karar da anayasa hükmü gereğince bir başka mercie itiraza açık değildir.
Anayasa m.77’de düzenlenen TBMM’nin erken seçim kararı alma yetkisi, 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan anayasa değişikliği ile kaldırıldı. Ancak ilk defa birlikte 03.11.2019 tarihine kadar yapılacak milletvekili genel seçimi ile cumhurbaşkanlığı seçiminin tarihinin erkene alınabilmesi, Anayasa Geçici m.21/A’ya göre mümkün bırakıldı. Bu sayede erken seçim kararı alınabilir oldu.
2. Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tarihi 24 Haziran olarak belirlenmişti. Açıklanan erken seçim tarihi ardından YKS tarihinde değişim olacak mı?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın erken seçim tarihini 24 Haziran 2018 olarak açıklamasının ardından YÖK de YKS tarihi ile ilgili açıklama yaptı. YÖK yeni sınav tarihini 30 Haziran-1 Temmuz olarak açıkladı. Fakat seçimlerin 2. tura kalması halinde YKS tarihinin bir kez daha ertelenmesi söz konusu olabilir.
KAYNAKÇA
http://www.hukukihaber.net/hangi-siyasi-partiler-erken-secime-katilabilir-makale,5834.html
[zombify_post]
0 Yorum