Bu seçim nereden çıktı?
Öneri MHP genel başkanı Devlet Bahçeli tarafından 17 Nisan günü ortaya atıldı; Bahçeli, normal sürecinde olsa 2019’da yapılması gereken seçim tarihinin 26 Ağustos 2018 tarihine çekilmesi önerisini sundu. 18 Nisan günü Cumhurbaşkanı ve AKP genel başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından daha erken bir tarih önerisiyle 24 Haziran 2018 olarak kabul edildi ve bununla alakalı yasa 20 Nisan günü TBMM’de kabul edildi. Erken seçim kararı ışık hızıyla alınmış oldu. 24 Haziran sadece seçim günü değil. YSK başkanı Sadi Güven’in de doğum günü 🙂
Bu seçim öncesinde neler olmuştu?
16 Nisan 2017 refarandumundan çıkan sonuca göre Anayasa’mız değişmişti. Yeni Anayasa’da değişen en büyük kanun maddesi yasama ve yürütme erklerinin tam anlamıyla tamamen ayrılığının ve Yürütme organının bütününü Cumhurbaşkanı’nın emrine verilmesi ile alakalı maddeydi. Cumhurbaşkanı verilen bu yetki ile hükümet kurma yetkisine ve iradesine sahip olmuş oluyordu. Bu sebeple Başbakanlık makamı ortadan kalkmış ve bakanları belirleme ve hükümeti kurarak yönetme yetkisi Cumhurbaşkanı’na verilmişti. Cumhurbaşkanı ayrıca bir siyasi parti üyesi ve genel başkanı olma durumuna da haiz hale gelmişti. Ayrıca T.B.M.M’deki millet vekili sayısı 600’e çıkarılmıştı.
Peki bu Anayasa değişikliği ile şimdi neyi seçeceğiz?
Bu seçimde belirlenen sistem dahilinde eşzamanlı parlamento ve Cumhurbaşkanı seçimi ile karşı karşıya kaldık. Önceki seçimlerde Cumhurbaşkanı’nı ve parlamento üyelerini farklı tarihlerdeki seçimler ile belirliyorken şimdi aynı gün ve tarihte belirlenmesi durumundayız. Yani 24 Haziran’da oy pusulasında ilk olarak Cumhurbaşkanı adayları arasından bir adaya oy vereceğiz. Daha sonra ise T.B.M.M’de vekillerini görmek istediğimiz bir siyasi partiye ayrı bir oy vereceğiz. Bundan anlaşıldığı üzere belirlediğimiz siyasi partiye bir oy verdiğimizde aynı zamanda o partinin Genel başkanına yada belirlemiş olduğu Cumhurbaşkanı adayına oy vermiş olmuyoruz. Bu sebeple siyasi parti ile alakası olmayan bağımsız Cumhurbaşkanı adaylarının 100 bin imza ve 130.000₺ ile oy pusulasında var olabileceği gibi bir siyasi partinin genel başkanı ya da belirledikleri bir adayın oy pusulasında var olabileceği unutulmamalıdır.
Seçimlere her parti kendi ismi, amblemi, milletvekili listesiyle girecek. Cumhurbaşkanlığı seçiminde, seçim pusulasının başında Cumhurbaşkanı adayının ismi ve fotoğrafı yer alacak.
Partilerin Cumhurbaşkanı adayları kimlerdir?
Ak Parti’nin Cumhurbaşkanı adayı :
Recep Tayyip Erdoğan
İyi Parti Cumhurbaşkanı adayı :
Meral Akşener
Saadet Partisi Cumhurbaşkanı adayı :
Temel Karamollaoğlu
CHP Cumhurbaşkanı adayı :
Muharrem İnce
HDP’nin Cumhurbaşkanı adayı :
Selahattin Demirtaş
Vatan Partisi :
Doğu Perinçek
Cumhurbaşkanı adayları, yüzde kaç oy alırsa Cumhurbaşkanı olabilir?
Halkoyuyla yapılacak Cumhurbaşkanı seçiminde geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilecek. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılacak. İkinci oylamaya, ilkinde en çok oy alan iki aday katılacak ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilecek.
Hangi partiler bu seçime girebilecek?
İyi Parti, sık sık seçime girip girmeme konusunda gündeme gelmişti. Teşkilatlanmasını yapması ve üzerinden belli sürenin geçmesi gerekiyordu. Ayrıca Meral Akşener’in de aday olarak gösterilebilmesi için mecliste grup kuracak kadar milletvekilinin bulunması gerekliydi. CHP, 22 Nisan tarihinde 15 milletvekilini istifa ettirip İyi Parti’nin grup kurması için İyi Parti’nin saflarına geçirdi. Bu durumla beraber YSK da seçime girecek partileri 22 Nisan’da açıkladı. YSK tarafından yapılan açıklamada; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında yapılan inceleme sonucunda 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 11. fıkrası ile 2820 sayılı Kanunun 36. maddesi gereğince illerin en az yarısında teşkilatını kurmuş siyasi partilerin; Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), Büyük Birlik Partisi (BBP), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Demokrat Parti (DP), Halkların Demokratik Partisi (HDP), İyi Parti, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Saadet Partisi (SP) ve Vatan Partisi olduğu belirtildi.
Bu seçimde seçim barajı nedir ve ittifak yapan partilere seçim barajı nasıl etki edecek?
- Bu seçimde baraj değişmedi. Baraj yine yüzde 10. İttifak olarak da şimdilik iki ittifak grubu oluştu. Birincisi Akp ve Mhp’nin içinde bulunduğu Cumhur ittifakı. İkinci ittifak olarak ise Chp, İyi Parti, Sp ve Dp’nin içinde bulunduğu Millet ittifakı. Bu iki ittifak grubunu seçim meydanında düello yaparken göreceğiz.
İttifakın oyları birlikte sayılıp, çıkardığı milletvekili sayısı buna göre belirlenecek. Sonra her partinin aldığı oy oranına göre milletvekili dağılımı yapılacak.
Örneğin bir parti yüzde 3, diğeri yüzde 25 alsa, o zaman her ikisi de barajı aşacak. Ama yüzde üçlük parti hangi ilde milletvekili çıkaracak sayıya ulaştıysa o ilden milletvekili çıkaracak.
Hiçbir ilde milletvekili çıkaracak sayıya ulaşmadıysa barajı aşsa dahi milletvekili çıkaramayacak.
-Kaynakça-
https://www.sozcu.com.tr/2018/yazarlar/yilmaz-ozdil/24-haziran-2362612/
http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/abdulkadir-selvi/yeni-secim-baraji-mi-geliyor-40726609
http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-43805318
[zombify_post]
0 Yorum